Categoriearchief: Weetjes

numerieke prefixen

De heptathlon, ofte de zevenkamp, de disicpline waar onze Belgische Nafi dit weekend wereldkampioen in werd. Maar het woord hepta deed mij, ik weet niet meer waarom, denken om eens te kijken hoe vanwaar die prefixen nu precies komen, want etymologie, ik lust dat wel.

De numerieke prefixen duiden in de scheikunde op een aantal atomen of atoomgroepen. De meeste van deze prefixen zijn aan het Grieks ontleend.

Cijfer Oud grieks Scheikundig equivalent
1 ‘heis’ Mono
2 ‘duo’ Di
3 ‘treis’ Tri
4 ‘tettares’ Tetra
5 ‘pente’ Penta
6 ‘heks’ Hexa
7 ‘hepta’ Hepta
8 ‘okto’ Octa
9 ‘ennea’ Nona
10 ‘deka’ Deca

En toen besliste één of andere kronkel in mijn hoofd dat Hepta nogal veel op sept zijnde 7 lijkt, dat octo 8 en deca alom bekend staat als 10.

En zo kwam ik dan bij de Latijnse telwoorden uit:

Getal Hoofdtelwoord
1 unus
2 duo
3 tres
4 quattuor
5 quinque
6 sex
7 septem
8 octo
9 novem
10 decem

En zie, daar stond ik ineens met een paar maanden in gedachten. September, oktober, november, december.
Maar septem is toch zeven, terwijl september de negende maand is. Toch? En oktober, dat is toch de tiende maand zeker. Waarom dan 8 als voorvoegsel?

Wikipedia! Help mij!

September staat dus wel degelijk voor de zevende maand, oktober voor de achtste maand, november de negende en – goed geraden – december voor de 10de maand.
Ik pikte er als voorbeeld oktober uit, omdat dat – ondermeer – de langste maand van het jaar is.

Vanop Wikipedia:

Oktober is de tiende maand van het jaar in de gregoriaanse kalender en heeft 31 dagen. De naam komt van het Latijnse octo voor acht. Oktober was oorspronkelijk de achtste maand van het jaar, omdat tot 153 v.Chr. het Romeinse kalenderjaar in maart begon.

Blij dat ik dit ook weer weet.

Paardewortel

Toen ik gisteren in Stekene een groentenwinkel passeerde zag ik daar een groot bord staan waarop diverse groenten aangeprezen werden.
Onder meer aardappelen, bloemkool maar ook paardewortelen aan 2.5 euro voor 20 kilo.

Paardewortel, dacht ik, wat is dat nu? Iets verder stond ik aan het rood licht, een ideaal moment om snel eens te googlen.
En mijn zoektocht naar de betekenis van paardewortel bracht mij zo op deze site met deze verklaring:

overtreffende trap van zeurpiet
Haar man is altijd humeurig, wat een paardewortel!

En inderdaad, bij ons in Eeklo is een paardewortel (peirdewurtelle) een zagevent.
Maar dat zal wel niet datgene zijn wat ze in die groetenwinkel verkopen.

Eiereren met een dubbele dooier

Nog niet zo heel lang lopen er achteraan in onze tuin, kippen. En ook nog niet zo heel lang leggen die kippen eitjes.
Deze middag besloten we om eens een paar van die eitjes te eten.
Groot was onze verbazing dat er in 3 van de 4 eitjes 2 dooiers zaten.

Google to the rescue:

Normaal maakt maar één eitje (de kiem voor kuiken, niet een eitje zoals wij het eten) een eisprong van de eierstok naar de baarmoeder. Deze onbevruchte kiem groeit uit tot een ei zoals wij het eten. Dit onbevruchte ei komt dan met eidooier, eiwit en schaal uit de kip.

Bij jonge kippen is de legdrang soms zo groot dat er wel eens twee eitjes tegelijk de eisprong maken. Dan vormen zich in de eischaal niet één maar twee eidooiers.

Bron.

Nog eens over lopen

Het lopen gaat, logischerwijze, steeds beter en beter.
Ik slaag erin om dezelfde afstand (5 km) in steeds minder minuten te lopen. Ik hoef mij daar zelfs helemaal niet voor te forceren, het gaat gewoon uit zichzelf.

Ok, 24min30 is nog steeds geen supertijd, maar in vergelijking met verleden week snoepte ik er toch al een 2min15 sec af.

En opportunistisch als ik dan ben, dan ga ik eens opzoeken wat nu in feite het wereldrecord is op de 5 kilometer.

Tot mijn verbazing zag ik evenwel dat de tijd waarin ik 5 kilometer loop iets minder is dan het wereldrecord…. op de 10 kilometer weliswaar.

5000 Meter 12:37:37 Kenenisa Bekele 2004 – Hengelo
10000 Meter 26:17:53 Kenenisa Bekele 2005 – Brussel

Portretrecht

Bollen

Zaterdag jongstleden diende ik beroepshalve op de estetikabeurs in Brussel te zijn.
Vanaf de plaats waar ik de auto kon parkeren had ik een prachtig onderaanzicht van het atomium. Zodoende nam ik een foto van die bollen.

En die foto, die stuurde ik gelijk door naar mijn facebook account. Terug thuis gekomen zag ik een private message van Gudrun in mijn twitter, waarvoor dank natuurlijk.
Ze wist mij te melden dat foto’s van het atomium niet zomaar gepubliceerd mogen worden want dat daar portretrecht ofte beeldrecht op geldt. Het zouden wel eens dure bollen kunnen worden.
Je mag wel een foto van het atomium publiceren, maar dan mag het atomium niet het hoofdonderwerp zijn.

Sabam is ook hier eisende partij.
Zijn al deze foto’s dan betalend?